Zamek Krokowa

Zamek w Krokowej to jeden z niewielu pomorskich zamków otoczonych fosą, który przetrwał do naszych czasów w tak dobrej kondycji. Średniowieczna warownia z drugiej połowy XIV wieku, przekształcona w XVIII wieku w elegancką rezydencję, dziś łączy funkcje hotelowe, gastronomiczne i muzealne. Położony w niewielkiej miejscowości Krokowa na Kaszubach, stanowi ciekawą alternatywę dla zatłoczonych nadmorskich kurortów.

Obiekt zachował swój wyspowy charakter – wciąż otacza go fosa i rozległy park. To wyróżnia go na tle innych pomorskich siedzib szlacheckich.

Historia zamku i rodu von Krockow

Dzieje Krokowej sięgają XIII wieku, kiedy to książę pomorski Mściwój II nadał te ziemie rycerzowi Gniewomirowi Crockau. Pierwsza wzmianka o przedstawicielu rodu pochodzi z 1285 roku. W 1300 roku Piotr Krokowski uzyskał zgodę biskupa wrocławskiego na budowę własnego kościoła – podobno mniszki cysterskie z Żarnowca skarżyły się, że zbyt głośno zakłóca spokój podczas nabożeństw.

Największą sławę rodowi przyniósł Rajnold Krokowski, żyjący w latach 1536-1599. Rycerz, dyplomata i dowódca wojskowy służył na dworach króla Francji Henryka II oraz polskiego króla Zygmunta Starego. Walczył przeciwko Rosjanom, Turkom, a w 1569 roku stanął po stronie hugenotów we Francji, dowodząc 1500 żołnierzami. Za zasługi otrzymał tytuł marszałka Francji. Po powrocie na Pomorze obronił Puck przed atakiem księcia brunszwickiego, za co nagrodą była… browar w Pucku.

Legenda głosi, że zamek w Krokowej zbudował rycerz krzyżacki Olbracht von Wickerode, który zbiegł z zakonu po zakochaniu się w nowicjuszce z klasztoru cysterek w Żarnowcu. Potrzebował miejsca, gdzie mógłby się ukryć ze swoją wybranką.

Ród Krokowskich wymarł w linii męskiej w 1725 roku wraz ze śmiercią Krzysztofa Krokowskiego, kapitana wojsk polskich. Majątek przechodził później przez różne ręce, a w XIX wieku był częściowo dzierżawiony. Z dzierżawy wyłączony pozostawał sam zamek z zabudowaniami gospodarczymi, ogrodem zamkowym i karczmą.

Co można zobaczyć w zamku

Zamek funkcjonuje dziś jako muzeum regionalne, które zajmuje kilka sal na parterze i pierwszym piętrze. Na parterze mieści się Archivum Crocovianum – wystawa poświęcona historii rodziny von Krockow. Można tu zobaczyć tablice informacyjne opisujące losy najważniejszych przedstawicieli rodu, w tym wspomnianego Rajnolda Krokowskiego czy Ernesta Krokowskiego I. Nie brakuje też mroczniejszych postaci – jak Albert Szalony, którego historia budzi ciekawość zwiedzających.

Ekspozycja obejmuje oryginalne dokumenty, obrazy i książki związane z rodem. To dobry punkt wyjścia do zrozumienia historii całego regionu.

Na pierwszym piętrze czekają trzy sale wystawowe. Sala imienia Stefana Żeromskiego urządzona jest w stylu typowego gdańskiego wnętrza mieszczańskiego. Meble z drugiej połowy XIX wieku pochodzą ze zbiorów państwa Joachima i Lore Stoermer z Essen, którzy wcześniej mieszkali w Gdańsku. Wnętrze pokazuje, jak żyli zamożni mieszkańcy Pomorza w tamtym okresie.

Sala imienia Wejhera prezentuje zbiory ze zbiorów Muzeum Prus Zachodnich w Münster – znajdziemy tu eksponaty srebrne, ceramiczne i malarskie. Trzecia sala, nosząca imię Sobieskiego, pełni funkcję Galerii Zamkowej i gości wystawy czasowe.

Zamek jako hotel i restauracja

Oprócz funkcji muzealnej zamek oferuje noclegi w historycznych wnętrzach. Apartamenty wyposażone są w prywatne łazienki, parkiety i biurka do pracy. W pokojach znajdziemy także rozkładane sofy, minibary i telewizory. Całość utrzymana jest w klimacie, który łączy historyczny charakter budynku z podstawowymi wygodami.

Zamkowa restauracja i kawiarnia działają sezonowo – nie przez cały rok. Warto to sprawdzić przed wizytą, jeśli zależy nam na posiłku w zabytkowych wnętrzach. Śniadania dla gości hotelowych serwowane są w formie kontynentalnego bufetu z ciepłymi daniami, serami i owocami.

Do dyspozycji gości jest bezpłatne WiFi, parking oraz ogród. Obiekt akceptuje zwierzęta, choć mogą obowiązywać dodatkowe opłaty.

Park i otoczenie zamku

Zamek położony jest na wyspie otoczonej fosą, co nadaje mu wyjątkowy charakter. Park wokół budynku zachęca do spacerów – to spokojne miejsce z dala od miejskiego zgiełku. Okolica nadaje się też do pieszych wycieczek i poznawania kaszubskiej przyrody.

Lokalizacja w niewielkiej miejscowości Krokowa oznacza ciszę i spokój, ale też pewne ograniczenia – nie ma tu rozbudowanej infrastruktury turystycznej. To miejsce dla osób, które szukają odpoczynku i kontaktu z historią, a nie atrakcji rozrywkowych.

Dla kogo jest zamek w Krokowej

Zamek spodoba się miłośnikom historii, zwłaszcza zainteresowanym dziejami Pomorza i Kaszub. Ekspozycje muzealne nie są rozbudowane, ale dobrze przedstawiają historię rodu von Krockow i regionu. Zwiedzanie nie zajmie więcej niż godzinę, może półtorej z dokładnym czytaniem opisów.

To także dobra opcja dla osób planujących dłuższy pobyt – zamek jako hotel oferuje nietypowe doświadczenie noclegu w historycznym obiekcie. Pary szczególnie doceniają to miejsce, co widać w wysokich ocenach wystawianych przez gości.

Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie – legenda o rycerzu i nowicjuszce, opowieści o marszałku Francji czy mroczna historia Alberta Szalonego mogą rozbudzić dziecięcą wyobraźnię. Jest też plac zabaw, co ułatwia wizytę z młodszymi dziećmi.

W XIX wieku właściciel majątku, hrabia Karl Gustaw Adolf von Krockow, dzierżawił folwarki innym gospodarzom. Z dzierżawy wyłączony był jednak sam zamek – pozostawał domeną hrabiowską wraz z ogrodem, karczmą i przyległymi gruntami.

Informacje praktyczne – dojazd i organizacja wizyty

Krokowa znajduje się na Pomorzu, około 40 km od najbliższego dworca kolejowego i około 60 km od lotniska Gdańsk-Rębiechowo. Dojazd najwygodniej odbyć samochodem – zamek oferuje bezpłatny parking. Z Gdańska czy Gdyni to około godziny jazdy.

Muzeum w zamku otwarte jest przez cały rok, choć restauracja i kawiarnia działają sezonowo. W święta 26 grudnia, 31 grudnia i 1 stycznia zamek nie jest udostępniany grupom zorganizowanym na oprowadzania z przewodnikiem. Indywidualni zwiedzający powinni sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą.

Zwiedzanie muzeum można połączyć z noclegiem – warto zarezerwować pokój z wyprzedzeniem, szczególnie w sezonie letnim. Obiekt wymaga wcześniejszego poinformowania o planowanej godzinie przyjazdu.

Na wizytę w muzeum wystarczy zaplanować około godziny, maksymalnie półtorej. Jeśli chce się dodatkowo spacerować po parku i okolicy, warto przeznaczyć 2-3 godziny. Zamek można też potraktować jako punkt wyjścia do zwiedzania innych atrakcji regionu – niedaleko znajdują się inne zabytkowe obiekty i muzea Kaszub.

Osoby planujące dłuższy pobyt na Pomorzu mogą potraktować Krokową jako bazę wypadową do zwiedzania okolicy – blisko stąd do nadmorskich kurortów, ale jednocześnie wystarczająco daleko, by uniknąć tłumów i nadmorskiego zgiełku.